...: Azken ariketa eta A1 ENTREGA

Azken entrega honetan gaur egungo baserri eremuen gainbeherari aurre egiteko estrategia bat bilatzea izan da helburua. Nahiz eta gure aktuazioa Zarra herrian zentratu, inguruko herrietara hedatuko litzatekeen proposamen edo sistema bat sortzea da proiektuaren funtsa. Modu honetan Urdaibai mailan funtzionatuko lukeen KOOPERATIBA baten sorrera planteatzen dugu. Kooperatiba honen egituraketaren ardatza Gernika izango litzake ondoren 2.mailako zelulak honen inguruan banatuz (hauek albotako herrien zentru gisa uletuz). Modu honetan Zarra 2. mailako zelula gisa planteatu dugu, herriaren aktibaziorako estrategia egokitzat harturik: gaur egun Zarratik Elejaldera mugimendua egon arren kontrako mugimendua ez da existitzen, eta hori da hain zuzen potentziatu nahi duguna, Zarrara nolabait kanpo jendea erakartzea eta inguruko herriekin harremanak lantzea.

Horrela gure helburua ZARRAREN BERRAKTIBAZIOA izanik kooperatiba ikusten dugu hori gauzatzeko tresna bezala, hau izango baita herriaren berpizkundearen ardatz. Berraktibaziorako gaur egungo herrietatik hirietara alde egiteko joerari buelta eman beharra dago, hau da, jendea hirietatik herritara erakartzea. Hori egiteko bi bide bilatu ditugu: behin behinekoa (herrira bertako aktibitate:kontzertu, idi proba..-engatik etorriko direnak, turista aktibo gisa) eta behin betikoak (bertara bizitzera joango direnak, hauek izango dira herriak bere egunerokotasunean bizitza izango duela bermatuko dutenak).

Modu honetan esan daiteke nahiz eta bi etorkin mota ezberdindu garrantzitsuena BIZTANLEA edo bertara bizitzera joango dena dela. Gaur egun Zarrako lur gehienak erabilerarik ez dutela kontuan hatuz lur horiek kooperatibak alkilatuko lituzke (lurren jabeak ere etekina eskuratuz). Horrela, kooperatibak jendea erakartzeko etxebizitza bat eskainiko lieke alkilerrean dituzten lur hauek lantzearen truk.

Bestalde kontuan hartu dugu gaur egungo bizimodua ez dela iraganekoa bezalakoa eta gure proiektua lantzerako orduan baserri tradizionalaren berrirakurketa bat egiten saiatu gara, gaur egungo behar eta aldaketei egokituz. Modu honetan lehen elementu bakarra zena (baserria) bitan banatu nahi izan dugu, alde batetik etxebizitza eta bestetik lantokia bananduz, gaur egungo bizimoduari begira biak banatzea beharrezkoa ikusi baitugu. Gainera honela lantoki komun bat ipiniz (kooperatibarena noski) biztanle ezberdinen harremanak eta kolektibitatea bultzatzeaz gain herrian ere mugimendua lortuko dugulakoan gaude (gaur egun herrian soilik goitik beherako mugimendua dago, behekaldean plaza eta taberna baitaute, guk lantokiekin gorantzko mugimendua ere bultzatu nahi dugu).

Aktibazioa fase ezberdinetan gertatuko litzake, hasieran jada existitzen diren eta erabilera gabe dauden baserriak egokituz eta ondoren etorkin berrientzako zelula berriak txertatuz. Zelula berri hauen joera herriari batasun bat ematea izango litzake, gaur egun 3 zatitan argi eta garbi bereizia dagoelako, eta zelula hauek 3en arteko gerturaketan lagunduko lukete.

Etxebizitzei dagokienez esan beharra dago horrelako paisaian edozein interbentzio egiteak dituen ondorioak kontuan hartu behar direla. Eraikin hauek planteatzerako orduan gure helburua izan da argi gera dadila ez direla iraganeko baserriak, hauen eboluzioak baitira, baina demostratuz bai herrixka batean eta baita era horretako paisaian era egokian txertatzeko gai direla. Horretarako eskala kontuan hartu behar izan dugu, eta gutxi gora behera herriko baserri erraldoien bolumetriarekin erlazioan egongo diren bolumenak planteatu ditugu. Bestalde paisaian sorturiko estetika ere kontuan hartu behar da, eta jada esan bezala gure helburua iraganeko baserriak ez direla erakustea zenez (nahiz eta hauekin harremanetan egon) 2. azal batetaz baliatu gara paisaian gure bolumenak era egokian txertatzeko. Azal honek forma abstraktua ematen die eraikinei, baina materiala dela eta (egur xaflak) paisaian ongi egokitzen dira. Bestalde aipatu beharra dago hain zuzen lama hauek erabili ditugula gure aktuazioaren ardatz gisa, eta aktuazioa herriaren gune batean egin ordez herri guztian egin dugunez (guztia berraktibatzea baita helburua), lama hauek izango dira hori aktuazioaren batasuna bermatzea ahalbidetuko digutenak. Azkenik aipatzekoa da bigarren azal honek estetikaz gain aireztapen eta argiztapena kontrolatzen laguntzen digula eta horretaz gain eta oso garrantzitsua den tarteko espazioak sortzea ahalbidetzen digula. Iraganeko baserriek tarte espazio hauek zituzten, pribatuak zirenak baina aldi berean edozeinentzat irekiak, guk hori gaur egungo erara berrirakurri nahi izan dugu, eta tarte espazio hauek 2. azalaerkin eskuratu ditugu, hauek tarte irekiak dira, hesirik gabeak, baina aldi berean pribatutasun maila bat ere eskaintzen dutenak. Gainera 2. azal honek barrukaldean distribuzioak egiteko askatasuna eskaintzen digu, ondoren honek barnekoa estaliko baitu (esan dezakegu azalak bai paisaiarekiko eta baita inguruko etxe/bide/baserrien harremanekiko sentsibilitatea bermatzen duela), modu honetan distribuzioak kutxa modura planteatu ditugu, ia kontenedoea batzuk bailiran.

Gaur egun dagoen plaza indartzea bilatu dugu, hau izango baita alde batetik herriaren aktibitate publikoak emango diren lekua eta baita kooperatibaren zentrua ere (denda eta bilera eraikina bertan kokatu nahi izan baititugu). Aldi berean herriko agroturismo, taberna eta txokoa honen inguruan daudenez ezinhobe ikusi dugu espazio hau berrantolatzea. Horretarako kontuan eduki dugu guk herrian egindako aktuazioak bateratasun sentsazioa bermatu behar zuela, hau da ez genuen etxeak era batean landu, frontoia beste batean, denda beste batean... azken finean proiektu guztia bakarra bezala ulertu behar baita, eta modu honetan herri guztiko aktuazioari bateratasuna emango dion elementua egur lama izango da.

Lantegiekiko esan beharra dago gure proiektuaren funtsetako bat lana eta etxebizitza banatzea izan denez diferentzia hau ere estetikoki bilatu nahi izan dugula, modu honetan lantokiak pabeioi gisa tratatu nahi izan ditugu. 2 pabeioi jartzea erabaki dugu (bat nekazaritzarako eta bestea abeltzantzarako) eta beraien kokapena landu beharreko lurren erdian egongo litzake, alde batetik lanerako egokiagoa baita, irisgarritasun arrazoiengatik eta bestetik herritik banandu nahi genituelako, beraien estetika funtzionalak herrian eraginik egin ez dezan eta aparteko elementu gisa uler dadin.

Oinean ikus daitekeen bezala zelula hauek ez dira isolatu gisa ulertu behar, beti alboko beste zelula edota baserri batekin erlazioan daude, betidanik baserri eremuetan egon den elkarlan eta harremanari men eginez.

Eraikuntza sistemari dagokionez hezetasunetaz babesteko lurretik altxatu ditugu eraikinak eta jada aipaturiko paisaiarekiko sentsibilitatea eta aldi berean herriko aktuazioaren bateratasuna bermatzeko egurrezko lamak erabili ditugu. Kanpo akaberaz gain egitura, zorua eta gainerakoak ere egurrez egin nahi izan ditugu, hormigoia soilik plazan (frontoiaren kargahorma egiteko besteak beste) erabiliz.

Ebaketan argiztapena, tarte espazioak eta kalearekiko harremana ikus daiteke

Etxeen eta baserrien arteko komunikazioa

Etxeen arteko espazioa publikoa

Etxearen goikaldeko tarte espazioa, estalkipean

Plaza antolatzerako orduan lehendabizi gaur egungo plazak duen aparkaleku funtzioa lekualdatu behar izan dugu, horretarako gaur egun agroturismoaren parean egiten ari diren aparkalekua handitzearekin nahikoa izango litzake, eta argi dagoen bezala aparkaleku hau zuzenean plazara lotua egon beharko litzake. Plazak alde batetik herriaren gune garrantzitsuenaren funtzioa bete behar du, bestetik agroturismoarekiko dagoen kota aldaketa ere ahalbidetu behar du (frontoiaz baliatuz), programa sartu behar du (denda, kooperatibaren biltzeko gune..), eta agroturismoarekin erlazioa eduki behar du, baina aldi berean agroturismoarentzako zati pribatuago bat ere utziz. Eta guzti hori elementu bakarrarekin egin nahi izan dugu, gauza solteak agertu ordez bateratasun batek onura egingo duelakoan. Bateratasun ideia honi jarraiki esan beharra dago plaza guztia inguratuz ibilbide jarrai bat dagoela, zeinek frontoiko arkupea, agroturismoa, denda, eta kooperatibaren batzarra barneratzen dituen.

Plazaren izaera bakarra izan arren esan beharra dago bi gune bereiz daitezkeela, alde batetik frontoia egongo litzake (kota aldaketarako eskaileretaz baliatu gara grada antzeko batzuk egin eta gune hau “isteko”, bere izaera propioa eskuratuz, eta bestalde plaza. Halere esan behar da bi gune hauen arteko muga ez dela fisikoa, dena espazio bakarra baita.

Denda zuzenean harremanetan jarri nahi izan dugu plazarekin eta aipaturiko ibilbidearen azpian kokatu dugu, aterpetxo eskainiz, dendak kanpoaldean ere produktuak jarri ahal izateko. Kooperatibaren batzarrari dagokionez berriz, goiko pisuan jarri dugu, plaza osoari begira, kooperatibak duen garrantzia azpimarraraziz.

$C:\Users\aitor\Desktop\OINK OROKORRA Model (1$ Plazaren behe oina. Dendaren oina ageri da, plazarekin harremanetan arkupe batzuen zehar.

$C:\Users\aitor\Desktop\OINK OROKORRA Model (1$ Plazaren goiko oina. Batzar aretoa eta parking-a ageri dira. Parkingetik jeitsiera zuzena edota atzetiko ibilbideaz igaro daiteke plazara eta frontoira.

Atzekaldean agroturismoa izanik, batzar aretoa eta denda ebakirik eta lehen planoan frontoia eta jeitsiera ageri dira.

Berriz ere frontoia lehen planoan, PLAZAREN EGITURATZAILE papera duena. Batzar aretoaren bolumenak garrantzia hartzen du bista honetan, eta atzetiko arkupearen ebaidura eta bertatiko bistak jarraian.