"Zuratzak"

Baratzak, barazkiak lantzen diren lur zati txikiak dira, hauen produkzio bat eramaten duena.

Barazkiez aparte, besteren artean, zura ere era ordenatu eta periodikoan produzitu daiteke. Hala egiten dute, argazki honetan adibide, Palentziako lur askotan. Jabeen lursailetan makalak edo zurzuriak landatzen ditu gobernuak. Jabeek heuren lur zati bat uzten dute honen produkziorako eta diru bat jasotzen dute lur horien "alokairuaren" ordainetan.

Garia, garagarra eta horrelako plantazioz jositako lurraldea da Gaztela, bertan egon ahal zuten zuhaitzak soberan zeuden. Zurezko plantazioek, zura emateaz gain, bertako animaliei babesa ematen diete, lurrak fertilidadea handitzen dute eta faunaren erregenerazioa eta manteinu bat ahalbidetzen dute. Gainera gizakiak ere abantailak ateratzen ditu jarduera honetatik, ehizerako piezen birsortze eta bizirautea bermatzen baitute babesgune hauek, ehiza jasangarri bat ahalbidetuz.

Landa lur hauetaz gozatzeko lur hauexek zaindu beharra ditugu, bertako bizidunak, landare-zuhaitz eta baita bertan aurkitu daitekeen patrimonio historiko eta kulturalak. Basoetaz gozatu nahi dela ere, berdin jokatu beharko genuke. Bere hortan utziz eta geure buruari(gizarteari) kontrol bat ezarri gabe, nekez geratuko zaigu biziz bor-bor egingo duen baso, landa lur, mendi edota itsasorik.

Horretarako aktibitate jasangarriak giltzarri dira, oraingo honetan plazaratu dudana bezalakoak.

Urdaibaien honelako jarduerak bultzatuko dituzten elkarte eta instituzioekin bat egin nahiko genuke taldean. Silbikultura deritzon iharduera zehazki, zeinak zuraren ekoizpen jasangarri bat proposatzeaz gain, basoetako manteinu lanak ere kontuan hartzen dituen, adibidez, sasien mozketak, espezie arrotzen kontrol eta esterminazioak...

Tejeria zaharrerako IRISGARRITASUNA

Aurreko artikuluan azaldu nuen. Oso gaizki komunikatua dago tejeria fabrika zaharra, ariketaren gunea. Kotxez baserri tarteko bidetxoaz iritsi gaitezke, trenez ez dago geltoki finkorik, eta bizikletazko bidea gunetik hainbat ehundaka metrora mozten da.

Pasa den asteartean izandako klasean fabrikak 1911 aldera bere aktibitateari utzi ziola esan zigun gizon hurak, fabrikaren berritze lanetan(hain presupuesto gutxi zuena) aritu zenak. Ez zigun zergatia argi utzi ordea. Gehiegizko konpetentzia egongo zen beste fabrikekin?? Industria ingurune garrantzitsuetatik urrunegi egongo zen?? Iritsiera ebatzia zeukala nahiko ziur esan dezakegu, urte haietara arteko funtzionamenduagatik. Agian azpiegitura berrikuntzek bigarren tokian utziko zuen bertako trenbide sarea?? Gaur egun gutxienez, kotxez errepide nagusitik joanda, ez da ikusten bertan fabrika bat egon zenik. Gaur egun lehen mailako bide sarea errepide hauxe dugu, eta ez trenbidea.

Ariketan proposatu den erabilera kontuan hartuta, iritsiera periodikoko garraio mota bat sortzera behartuta gaudela esan daiteke, Bio-Eraikuntza eskola bateko klasetara garaiz iristekoa eta mugikortasun askatasun maila on bat lortuko duena.

Euskotren-en Urdaibaiko trenbide sarean geltoki berri bat proposatzea ezinbestekoa izango da, eta beste garraio moten inguruan analisi eta erreflexio bat egin beharko dugunaren iritzizkoa naiz, askatasun maila bat emango diona bidaiariari.

Hemen, Euskotrenek eskaintzen dituen geltokiak ageri dira, gehi ariketaren guneko geltoki berri bat proposatua. 5 eta 10 minututan nora iritsi gaitezken orbanak adierazi ditut, ohartzeko ze mugikortasun maila ematen duen garraio bide honek. Gernikatik 8 minutu inguruan eskolara Bio-Eraikuntza eskolara iritsi ahalko gintezke!!

Irudiak ondo ikusteko: www.flickr.com/photos/56191174@N06/

Kotxea asko erabiltzen dugu gizarte kapitalista honetan. EEBB-en eredua sobera ageri zaigu, hemen eta Europan ere. Zonakatzea, eta mugimendua kotxez. Kotxea gizarteko elementu oso garrantzitsu bat da. Kotxezko mugikortasunak azalera handiko aparkalekuen beharra eskatzen du, eta azpiegitura erraldoien eraikuntza. Gure ariketako gunean egiteko lan nekeza izango litzateke. Gai honi irtenbide minimo bat eman beharko zaio baina, nere iritziz, lehen mailako garraio mota izateari utzi beharko lioke, kasu honetan. Beste aukerak egiazkoagoak ikusten ditut, eta gizarte eredu amerikar sedentarioari buelta eman diezaiekenak dira, bizikletazko garraioa eta garraio publikoa.

Euskal herrian nagusi den erliebe malkartsuaz ez da libratzen Urdaibai. Mendebaldeko ertzeko errepide nagusiak gora eta behera egiten du eten gabe. Bizikletan egiteko paseo polita eta gogorra, igande egun pasako plan egokia, baina ez klasera edota lanera joatekoa.

Beharrera joateko bizikletaren aukera, ona da bidea laua denean. Jakina da trenaren maldak ez direla oso handiak, eta hortaz, bizikleta-bidearen handipena egitea egokia izango litzateke trenbidearen parean. 3-4metroko zabalerako bide berri batek ez du, gainera, inpaktu ambiental handiegirik. Eta Bio-Eraikuntza eskolarako eta museorako onura handia suposatuko du, konexio aldetik.

Honats, bidegorri bide sare handipenaren aukera-proposamen bat eta iritsiera-denbora mailako plano bat. Modu honetan inguruko udalerriak urbilago egon daitezke, denbora eskalan. Eta mugitzeko askatasun maila asko handituko luke. Udalerrien arteko urbilketa honek bertako biztanleen arteko erlazionatzeko era aldatuko luke ere, jende askok bide hau alternatiba modura edukiko luke egunerokotasuneko zereginetarako, eta askotan lehen mailako bide bezala hartuko lukete.

Erliebe ebaketa eta mugikortasun aukerak

Tejeria zaharreko gunea ikustean gauza bat argi ikus daiteke, komunikazio aldetik oso gaizki dagoela.

Bertatik pasatzen den azpiegitura esanguratsuena trenbidea da, baina gaur egun ez da trenik han geratzen, periodikoki gutxienez.

Bada errepidetxo bat bertara iristen dena, baserrien artetik doana. Bide asfaltatu bat da errepide bera baino. Egunero joatekotan aukera deserosoa izango litzateke.

Beste aldetik itsadarra daukagu, embarkadero batzuk ageri dira bertan. Uretatik iristea ere badago.

Gauzak horrela, eta bertan egin beharreko ariketa ikusita, argi dago iritsiera erraz, periodikoki egiten dena eta eroso bat izan beharko lukeela. Trenbidea irtenbide garbienatzat ikusten dut, Euskotren trenbide sarean geltoki berri bat txertatuz, eta maiztasuna handituz.

Horretaz gain, trenbidearen malda aldaketa urria alde edukita, bizikleta bide sare bat ondo egongo litzateke mugikortasun hori hobetzeko. Udalerrietan bizikleta estazioak ipini eta erabilera publikoko bizikleten erabilpena sustatzeak mugikortasuna asko hobetuko luke. Urdaibaiko biosferaz gozatzeko aukera izateaz gain, hau da, aisialdi modura erabili ahal izateaz gain, lanera, eskolara edo noranahi mugitzeko indar handiko mugikortasun aukera bat sortuko litzateke.

Proiektuaren irudi osagarriak

Proiektuaren laburpen taula

INPAKTUA txikiaren ideia